تمرین خوش‌نویسی از چه پایه‌ای انجام شود؟ آیا تاکید بر آن از پایه‌ی اول ضرورت دارد؟

✍️ سلام
از هیچ پایه‌ای لازم نیست.
در پایه‌ی اول که اصلا و در پایه‌ی دوم هم بهتر است نباشد.
از سوم به بعد هم در صورت علاقه‌ی خود دانش‌آموز مثل سایر کلاس‌های هنری با آن برخورد کنید.
خوشنویس بودن خوب است ولی اصلا لازم نیست. ربطی به درست نوشتن و فارسی و ذوق و توان ادبی هم ندارد.
البته خوش‌خط بودن بسیار خوب و حتی لازم است. ولی خوش‌خط بودن که نتیجه‌ی مرتب‌نویسی است (و با دقت و تمرین حاصل می‌شود) با خوشنویسی که می‌تواند یک هنر باشد تفاوت دارد.

سیدرضا تهامی

فرزندم امسال کلاس اول می‌رود ولی شعرها را زود فراموش می کند. برای حافظه‌ی او چه کاری از دست ما برمی‌آید؟

✍️ سلام
حتی اجبار بچه‌های دبستانی به حفظ کردن شعر (و هر نوع حفظ‌کردنی دیگر) نیز اشتباه است، چه رسد به پیش از دبستان.
کودک زمانی یک شعر را می‌تواند به خاطر بسپارد که آن را در فرآیندی لذت‌بخش و شبیه به بازی شنیده و تکرار کرده باشد.
مانند روندی که در کتاب های پیش‌آوایی وجود دارد.
در هر صورت این کار باید از سوی خود او داوطلبانه و از سر شوق باشد.
اصولا توجه به حافظه‌ی کودک و هر نوع کاری برای تقویت حافظه‌ی او، یک عمل اشتباه و ضدآموزشی‌ست و در آینده‌ی کودک تاثیر منفی خواهد گذاشت.

سیدرضا تهامی

موقع انجام تکالیفش مدام از من می‌خواهد که کنار او بنشینم. چه باید بکنم.

فرزندم موقع انجام تکالیفش مدام از من می‌خواهد که کنار او بنشینم. چه باید بکنم؟

این حالتی که فرزند شما پیدا کرده است ناشی از روش و عملکرد خودتان است. چرا دانش‌آموز حس نیاز به استقلال برای انجام کارهای خودش را ندارد؟ اگر بخواهید این مساله را درست کنید، یک موضوع مفصل دیگری است.

اما حالا چه کنید؟

شما کنار او بنشینید اما کار خودتان را بکنید. یک کاری انجام دهید. مثلا کتابی بخوانید. آموزشی را پیگیری کنید. یا هر کار دیگری که نیاز به نشستن و تمرکز داشته باشد.

اما همیشه این کار را نکنید

این موضوع را به شکل قاعده درنیاورید.

دنبال فرصت بگردید که قبل از این که فرزندتان بگوید پیش من بنشین، خودتان بگویید که بیا تکالیفت را انجام بدهیم. ببینم چطور انجام می‌دهی.

این کار به شما این فرصت را می‌دهد که روزهای دیگر به او بگویید که امروز فرصت ندارم و من هم باید مثل تو کار خودم را انجام دهم. حتی می‌توانید وسط کارتان از او درباره‌ی کار خودتان سوالی بپرسید. و این امکان را به او می‌دهید که او هم در صورت نیاز از شما سوالی بپرسد.

مطمئن باشید که این روش که هنگام انجام تکالیف مدام کنار فرزندتان بنشینید حتی برای آموزش کودک پیش از دبستان هم غلط است.

مثلا ما در کتاب‌های پیش از دبستان هم  بالای هر صفحه از کودک خواستیم فعالیتی را در آن صفحه انجام دهد و از مربی یا والدین می‌خواهیم که موقع انجام آن تمرین فرزندش را به حال خود بگذارد تا او به تنهایی از عهده‌ی آن کار برآید.

نکته این‌جاست که این حس که کودک ببیند خودش دارد کاری را انجام می‌دهد، مهم‌تر از انجام آن کار است. این استقلال و توانمندی برای او لذت‌بخش و خوشایند است.

اما این‌طور برخورد نکنید که مثلا به آشپزخانه یا اتاق دیگر بروید و با او برخورد تندی نکنید که من کار دارم و نمی‌توانم پیش تو باشم. پیش او بنشینید اما به او باج ندهید. بگذارید بداند خودتان هم آن‌جا کار دارید و دارید کاری را انجام می‌دهید. اما در مواقعی که فرزندتان نمی‌خواهد و نمی‌گوید که پیش من بنشین، گاهی خودتان داوطلبانه کنار او بنشینید و درباره‌ی کارهایی که انجام می‌دهد اظهارنظر کنید و او را تشویق کنید.

سیدرضا تهامی

سوالات خود را در قسمت دیدگاه ها بپرسید. حتما پاسخ می دهیم.

فرزندم پنج‌ساله است و سطحش از پیش دبستانی بیشتر است. دارم باهاش کلاس اول را کار می کنم. می توانید راهنماییم کنید از چه کتاب‌هایی استفاده کنم؟

پرسش و پاسخ: فرزندم پنج‌ساله است و سطحش از پیش دبستانی بیشتر است. دارم باهاش کلاس اول را کار می کنم. از چه کتاب‌هایی استفاده کنم؟

پاسخ

✍️ با سلام و آرزوی سلامتی
۱٫ از کجا می‌دانید که فرزندتان «سطحش از پیش دبستانی بیشتر است»؟
۲٫ مهم‌تر از سطح یادگیری، عمق یادگیری‌ست.
هیچ‌کدام از این دو مقوله، انتها ندارند. همواره می‌توان سطح و عمق یادگیری را افزایش داد.
۳٫ از هر دوی آن‌ها مهم‌تر، زمان و فضای یادگیری‌ست.
۴٫ قبل از کلاس اول، به هیچ‌وجه نباید مطالب آن کلاس را با او کار کنید.
کلاس اول است و همه‌ی آن شور و شوق یادگیری مطالب جدید با همسالان.
این لذت بی‌جایگزین را از او دریغ نکنید. هیچ افتخاری ندارد که او را جلو بیندازید. که چه شود؟ مسابقه که نیست.
۵٫ بنابراین مناسب‌ترین کتاب‌ها همان کتاب‌های پیش‌دبستانی‌ست.
مثلا دو کتاب پیش‌آوایی ۱ و پیش آوایی ۲ را پیشنهاد می‌کنیم. قبل از کار با آن‌ها نیز توصیه‌ی اکید داریم که مقدمه‌اش را بخوانید. با صداها فقط به عنوان صدا برخورد کنید. آن‌ها را به صورت نشانه‌های زبان فارسی و حروف الفبا معرفی نفرمایید.


موفق باشید

سیدرضا تهامی

آموزش کلاس اول

پرسش و پاسخ درباره‌ی ضعف کودک در آموزش کلاس اول به دلیل مجازی بودن و راه حل آن

🌿 پرسش

سلام. فرزند من امسال کلاس اول هست. خیلی از دوستانش امسال به مدرسه نرفتند. من با این فکر که حتما کلاس‌هاشون حضوری هست او را فرستادم. اما آموزش کلاس اول مجازی بود و خودم هم زیاد درس‌هاش رو با او کار نکردم. خیلی ضعیف هست و اصلا هم علاقه ندارد. به نظرتان این چند ماه را هم کار نکنم و سال جدید دوباره او را بفرستم کلاس اول؟

✍️ پاسخ درباره‌ی آموزش کلاس اول

سلام.

دوست عزیز
اکنون چنین تصمیمی نگیرید. هنوز تا آغاز مهرماه فاصله‌ی زیادی مانده است.

🍏 اگر مایلید و خودتان بخواهید با او کار کنید، از حالا که در هفته‌ی پایانی فروردین هستیم تا پایان شهریور بخوبی می‌توانید او را آماده‌ی ورود به کلاس دوم کنید.

  1. کار آموزش کلاس اول را از ابتدا و از همان اول آغاز کنید.
  2. عجله و شتاب نداشته باشید. وقت دارید.
  3. از الان تا پایان شهریور، ۲۲ هفته است. درس‌های فارسی اول هم ۲۲ درس است. پس هفته‌ای یک درس فارسی اول را با او کار کنید.
  4. به نحوه‌ی پرداخت و شرح درس‌ها توسط کتاب درسی دقت کنید و مانند آن عمل کنید.
  5. درس‌های علوم و ریاضی را هم به موازات آن کار کنید.
  6. کتاب‌های دبستانک می‌تواند بهترین ابزار شما در این زمینه باشد تا کار را به بهترین نحو انجام دهید.
  7. سه کتاب سواد خواندن، یادگیری متقاطع و فلسفیدن می‌تواند کودک شما به خوبی بر مفاهیم درسی و خواندن و نوشتن مسلط کند. این سه کتاب منطبق بر همان ۲۲ درس کتاب فارسی جلو رفته‌اند.
  8. دو کتاب دبس‌نامه‌ی ریاضی اول و دو کتاب دبس‌نامه‌ی علوم اول نیز می‌تواند درک و بینش عمیق‌تری از مفاهیم در ذهن کودکتان ایجاد کند.
  9. حتما راهنمای استفاده از کتاب‌ها را در مقدمه‌ی آن‌ها با دقت بخوانید و اگر توضیح بیشتری خواستید، از نشر دبستانک به طور رایگان مشاوره بگیرید.

اگر این پیشنهاد را عمل کنید اطمینان داریم کودکتان، نه تنها در پایه‌ی اول که حتی در پایه‌ی دوم بسیار موفق خواهد بود.

🍎 اما در مورد این‌که فرمودید کودکم علاقه ندارد

کار با سه کتابی که در بند هفتم نوشتیم، او را علاقه‌مند خواهد کرد.
کتاب‌های سواد خواندن و فلسفیدن با داستان‌های کوتاه پیش رفته‌اند و اگر روی زمینه‌ی داستانی آن‌ها تاکید کنید و آب و تاب لازم را در لحن و گفتار خود ایجاد کنید حتما موفق می‌شوید علاقه‌ی او را جلب کنید.
کتاب یادگیری متقاطع هم که اساسا بر مبنای بازی شکل گرفته و حل جدول‌های متقاطع که از بسیار ساده تا ساده و متوسط و سخت پیش می‌روند، کاملا مفرح است.

سیدرضا تهامی

کتاب های کلاس اول
کتاب های کلاس اول
سلام نکردن کودک

پرسش و پاسخ درباره‌ی سلام نکردن کودک

پرسش:

با سلام نکردن کودک خود مشکل دارم.فرزند ۴ ساله‌م سلام نمی‌کنه!
توی سلام کردن مقاومت می‌کنه و اصلا سلام نمی‌کنه. ما تا حالا نادیده گرفتیم و به عهده‌ی خودش گذاشتیم ولی به نظرم بیشتر از این بده که سلام نکنه.

پاسخ:

این‌که شما همیشه سلام نکردن کودک خود را نادیده گرفته‌اید البته درست به نظر نمی‌رسد. وگرنه از کجا می‌دانید که او «اصلا سلام نمی‌کنه»؟ 😊
البته می‌دانم منظورتان این است که او را به این دلیل تحت فشار نگذاشته‌اید و همان‌طور که نوشتید: «این کار را به عهده‌ی خودش گذاشته‌اید»
در این صورت باید گفت روشتان در برابر او بسیار درست بوده است. و اگر اشتباهی بوده این است که خودتان را تحت فشار گذاشته‌اید و گمان کرده‌اید که باید کاری می‌کردید.

آیا تاکنون از خود پرسیده‌اید که ما و شما (و سایر افراد جامعه) چرا و در چه مواقعی سلام می‌کنیم؟
بدیهی‌ست وقتی وارد یک فروشگاه بزرگ، یک سالن سینما یا اماکنی از این قبیل می‌شویم، به افرادی که قبل از ما آن‌جا بوده‌اند سلام نمی‌کنیم. مگر آن‌که آشنایی را ببینیم.
به طور طبیعی و در طول زمان، مردم، واژه‌ی سلام را به عنوان نخستین واژه در یک گفتگو پذیرفته‌اند و ادای آن‌را نشانه‌ی ادب شمرده‌اند.
ولی آیا این کار حتما لازم است؟
آیا نمی‌شود با کلمات و جملات دیگری، یک گفتگو را شروع کرد؟ مثلا: خوب شد دیدمت، خوب است این‌جایی، به‌به‌ ببین کی این‌جاست، وای! بازم تو؟ یا هر چیز دیگر که متناسب با نوع رابطه‌ی ما با افراد مختلف است.
یا هنگام ورود به خانه، حضورمان را به جای سلام، مثلا با جمله‌ی «من آمدم» آغاز کنیم.

دقت کنید:


اصلا منظورمان این نیست که با سلام کردن کودک یا سایر افراد مخالفیم و توصیه می‌کنیم که دیگر سلام نکنیم!
نه. به هیچ وجه. مقصود فقط این است که گفتن سلام به هیچ وجه واجب نیست و سلام نکردن هم کار بی‌ادبانه و فاجعه‌ای نیست که این همه در مورد کودک چهار ساله‌تان روی آن حساسیت نشان دهید.

کودکان بسیاری از کنش‌های اجتماعی یا همه‌ی آن‌ها از طریق مشاهده‌ی مکرر و انجامشان توسط دیگران فرا می‌گیرند و تقلید می‌کنند و کم‌کم به صورت یک عمل روتین و خودبخودی و عادی در می‌آورند.
کودک شما نیز اگر در این مورد به هیچ‌وجه حساسیت نداشته نباشید و به انواع راه‌های غیرمستقیم نشان ندهید که می خواهید حتما سلام کند، به‌تدریج عادت خواهد کرد که سلام کند.
عادت هم نکرد هیچ مانعی ندارد.
او دوست دارد راه و روشی «مختص خودش» داشته باشد و این نیز بسیار خوب است.

البته برخی کارها وجود دارد که باید مراقب باشید انجام ندهد و حتی اگر خواست انجام دهد باید جلویش را بگیرید. مثل راه‌رفتن در وسط خیابان به‌جای عبور از پیاده‌رو. چون برایش خطر دارد. اما سلام کردن یا نکردن از این امور نیستند.
نگران نباشید و غم به دلتان راه ندهید.
اگر هم کسانی سلام‌نکردن را نشانه‌ی بی‌ادبی دانستند، توجه نکنید. چنین چیزی نیست.
کودک حق دارد در مواردی که برای خودش یا دیگران خطر ندارد، رفتار مستقل خود را داشته باشد.

بگذارید خودش سلام کردن یا نکردن را انتخاب کند.

سیدرضا تهامی

برای مشاهده ی سایر پرسش و پاسخ ها کلیک کنید.

کودک باحوصله

پرسش و پاسخ: کودک باحوصله

سلام. خسته نباشید. من دخترم ۶ سالشه. همه کارهایش را خیلی باحوصله انجام می دهد و هر چی برایش جایزه میخرم فایده ندارد. به نظرتون چکار کنم؟

✍️ به نظر من، این دخترتان است که باید بپرسد: «من دوست دارم همه‌ی کارهایم را خیلی با حوصله انجام دهم اما مادرم می‌خواهد من آن طوری رفتار کنم که او خودش دوست دارد. مدام هم برایم جایزه می‌خرد. من چه باید کنم؟»

مادر عزیز و گرامی
این که فرزند دلبند شما به قول خودتان «همه‌ی کارهایش را خیلی باحوصله انجام می‌دهد» صد بار جای شکر و رضایت دارد. چه چیزی از این بهتر؟
ضمنا جایزه خریدن برای کودک در برابر انجام فلان کار یا اجرای فلان شیوه یک رویکرد غیرآموزشی‌ست که حاصل خوبی ندارد.
هر چیزی را باید وقتی برایش بخرید که خودتان دوست دارید. منتی هم بر او ندارید. شما مادرید و از خوشحالی دخترتان خوشحال می‌شوید. بنابراین او نیز دارد به شما جایزه می دهد.

درست آن است که دخترتان هر کار می‌کند باید از آن لذت ببرد. چه یادگیری باشد چه بازی و چه هر کار دیگر.
در این صورت، و وقتی لذت از کار باشد، جایزه بی معناست

سجاد هاشمی

پرسش و پاسخ: انگیزه برای حل کردن کاربرگ

پرسش و پاسخ: انگیزه برای حل کردن کاربرگ

پسر من ۵ سال و نیمه است. ولی موقع آموزش یا کتاب تمایل نشون نمیده. چجوری میتونم بهش انگیزه بدم برای حل کردن کاربرگ؟

✍️ آموزش یا کتاب یا بازی یا هرچیز دیگر را باید از نظر کودکتان ببینید و برایش لذت‌بخش باشد.
اگر نیست، آن آموزش یا کتاب یا بازی یا هرچیز دیگر را باید با چیزی که برای کودکتان لذت‌بخش باشد عوض کنید.
راه دیگری ندارد.

با تجربه و آزمایش و خطا سعی کنید متوجه شوید که او را چگونه باید جذب کنید. عجله هم نکنید و هیچ چیز را به او تحمیل نکنید

سجاد هاشمی

نحوه ی صحیح مداد دست گرفتن

پرسش و پاسخ: نحوه ی صحیح مداد دست گرفتن

🌿 «پسر من کلاس اول بود. امسال هر کاری می کنم مداد را با انگشت شست و بزرگ نگه می‌دارد و می‌نویسد. چکار می شود کرد؟»

✍️ با او بنشینید و هر کدام متنی را بنویسید. مسابقه‌ای بین خود ترتیب دهید که چه کسی خوش‌خط‌تر می‌نویسد؟ یا چه کسی دیرتر خسته می‌شود؟ و از این قبیل (البته بجز چیزهایی مثل مسابقه‌ی تند نویسی که زیان‌بار است و خط و خواندنش را بد می‌کند)
در اثنای مسابقه (همان اوایل) به او بگویید نوشته‌ی من بهتر شده و از او علتش را بپرسید و با پرسش و پاسخ او را به جواب «نگه‌داری صحیح مداد» برسانید.
افراط و اغراق نکنید. مداومت در این کار نیز مثل همیشه شرط اصلی است.

سجاد هاشمی

پرسش و پاسخ: مشکل وارونه نویسی

«سلام. دخترای من مشکل وارونه نویسی دارند. مثل عدد ۲٫ من نمی دونم چکار کنم که تو ذهنشون بره. مشاور میگفت به خاطر عدم توجه و حافظه دیداری و نوشتاری شون هست. به نظر شما چکار کنم؟»

✍️ اگر دخترهای شما (یعنی بیشتر از یک فرزند) شما چنین مشکلی دارند و شما حتما بارها امتحان کرده و درست نشده است، فقط دو حالت به نظر من می‌رسد که یا این پدیده، حاصل یک رقابت و همکاری توامان و شیطنت‌آمیز و بازی‌طور است، یا به مساله‌ای ژنتیکی مربوط است. شخصا احتمال دومی را (که لازم باشد به پزشک متخصص مراجعه فرمایید) بسیار ناچیز می‌دانم.

برای آزمایش آن، کلمات دشوار و طولانی را انتخاب کنید که وارونه‌نویسی عمدی‌اش مشکل باشد و بگویید از روی آن بنویسند. اگر نسبتا راحت توانستند این کار را کنند، قضیه به لجبازی و این چیزها مربوط نمی‌شود و حالت دوم است.
اما اگر در نوشتن به دشواری خوردند و سعی آن‌ها در وارونه‌نویسی عمدی محسوس بود، حالت اول است.
این راهی است که به نظر من رسید و احتمال می‌دهم مؤثر باشد. اما خب، قطعی نیست.

اما در مورد یک دانش‌آموز منفرد که وارونه می‌نویسد (بازهم پس از آن که مطمئن شدید عمدی نیست) روی یک برگ کاغذ با قلمی بسیار نازک و کمرنگ، کلمات و اعدادی را در چند خط بنویسید و چند برگ از آن کپی بگیرید.
(سعی کنید که در کلمات و اعداد شما، تقریبا همه‌ی حروف و رقم‌ها به کار رفته باشد.)
کنار دست او بنشینید و از او بخواهید که روی کلمات را با قلم ضخیم‌تر یا رنگی بنویسد و به نوشتن او نگاه کنید و هربار که می خواهد وارونه بنویسد، به او تذکر دهید.

هر روز فقط یک برگ را تمرین کنید تا همان کلمات و اعداد را مجددا پررنگ کند. پس از چند روز اگر توانست آن کلمات و اعداد را درست بنویسد، روز بعد از آن، روی برگه‌ی دیگری کلمات و اعدادی دیگر را در یکی دو خط بنویسید و بخواهید آن‌ها را نیز به همان ترتیب پررنگ کند. در روزهای بعد هر بار چند کلمه‌ی جدید دیگر را.

شرط موفقیت در درمان یک اختلال آموزشی، مداومت در تمرین است.

سجاد هاشمی